Cách đọc sổ lệnh crypto

Hướng dẫn cho người mới về bid, ask, spread, độ sâu thị trường và tường lệnh

Sổ lệnh (order book) là danh sách tất cả lệnh mua và bán đang mở của một cặp giao dịch, chẳng hạn BTC/USDT, được sắp xếp theo giá. Nó cho thấy trader đang sẵn sàng mua và bán ở đâu ngay lúc này. Biết đọc sổ lệnh giúp bạn thấy thanh khoản, hỗ trợ và kháng cự trước khi chúng hiện ra trên biểu đồ giá.

Bid và ask

Sổ lệnh có hai phía:

• Bid là lệnh mua. Người mua muốn trả ở mức giá này hoặc thấp hơn. Bid nằm dưới giá hiện tại, bid cao nhất ở trên cùng.
• Ask (offer) là lệnh bán. Người bán muốn nhận mức giá này hoặc cao hơn. Ask nằm trên giá hiện tại, ask thấp nhất gần giá nhất.

Mỗi dòng là một mức giá kèm tổng khối lượng của tất cả lệnh tại mức giá đó. Nhiều sàn còn hiển thị cột tổng lũy kế, cho biết cần bao nhiêu khối lượng để đẩy giá tới mức đó.

Spread

Spread là khoảng cách giữa bid tốt nhất và ask tốt nhất. Với các cặp thanh khoản cao như BTC/USDT, spread thường chỉ một tick. Spread rộng nghĩa là có ít lệnh quanh giá, nên một lệnh thị trường sẽ làm giá biến động mạnh hơn.

Lệnh thị trường và lệnh giới hạn

Lệnh giới hạn (limit) nằm chờ trong sổ lệnh và bổ sung thanh khoản: đó chính là các bid và ask bạn nhìn thấy. Lệnh thị trường (market) lấy đi thanh khoản: lệnh mua thị trường ăn các ask từ giá thấp nhất trở lên, lệnh bán thị trường ăn các bid từ giá cao nhất trở xuống. Mỗi giao dịch bạn thấy trong luồng giao dịch là một lệnh thị trường khớp với các lệnh giới hạn đang chờ.

Độ sâu thị trường

Độ sâu (depth) là lượng khối lượng nằm ở mỗi phía trong một khoảng giá. Nếu bid trong phạm vi 1% quanh giá có khối lượng lớn hơn nhiều so với ask, phe mua đang có nhiều lệnh chờ gần giá hơn. Độ sâu thay đổi liên tục, nên trader theo dõi cách nó dịch chuyển chứ không nhìn một khoảnh khắc duy nhất.

Tường lệnh

Tường lệnh (wall) là một lệnh lớn bất thường, hoặc một cụm lệnh, tại cùng một mức giá. Tường bid lớn có thể đóng vai trò hỗ trợ: giá phải hấp thụ hết khối lượng đó mới giảm xuyên qua được. Tường ask lớn có thể đóng vai trò kháng cự. Khi một bức tường bị ăn hết và giá phá qua, đà di chuyển thường tăng tốc.

Spoofing: những bức tường biến mất

Không phải bức tường nào cũng thật. Một số lệnh lớn được đặt ra để tạo cảm giác có hỗ trợ hoặc kháng cự và bị hủy trước khi giá chạm tới. Hành vi này gọi là spoofing. Quan sát xem tường nào được khớp và tường nào bị rút là một trong những kỹ năng đọc sổ lệnh hữu ích nhất.

Những điều sổ lệnh không cho bạn biết

• Lệnh ẩn và lệnh iceberg không hiển thị đầy đủ.
• Sổ lệnh chỉ thể hiện một sàn; các sàn khác vẫn giao dịch cùng lúc.
• Lệnh có thể bị hủy trong vài mili giây, nên một bức ảnh tĩnh có thể gây hiểu lầm.

Xem sổ lệnh như một trận chiến

Những cột số thay đổi nhiều lần mỗi giây rất khó theo dõi. Order Book War hiển thị sổ lệnh Binance trực tiếp như một trận chiến giữa bò và gấu:

• gấu ở trên là ask, bò ở dưới là bid, còn chiến tuyến phát sáng là giá;
• một đội quân là một mức giá, mức càng lớn thì quân càng nặng;
• đội hình giáo là một bức tường lệnh;
• mũi tên và phi tiêu là các giao dịch thị trường;
• chiến binh ngã xuống là lệnh đã khớp, còn bóng ma là lệnh bị hủy — cách dễ nhất để nhận ra spoofing.

Dùng thử miễn phí trên trình duyệt tại trang chủ hoặc tải ứng dụng trên Google Play.

Hướng dẫn này chỉ mang tính giáo dục và không phải lời khuyên đầu tư. Giao dịch tiền mã hóa luôn tiềm ẩn rủi ro.